(توقع ندارم کسی این متن دراااااااااز طولانی رو بخونه)

کوری اثر ژوزه ساراماگوی پرتغالی برنده ی جایزه ی نوبل ادبی در سال 1998

 

بخش کوتاهی از پایان سخنرانی نویسنده بعد از تقدیر از کتابش:

کور شاگرد پیش خود فکر کرد ما کوریم و نشست و کوری نوشت

تا به ان هایی که ان را می خوانند یاداوری کند

که وقتی زندگی را خوار می کنیم

 منطق را کنار می گذاریم

 حیثیت انسان هر روز با ابر قدرت هایمان لکه دار می شود

و دروغ جهانی جایگزین حقایق جمعی می شود

  که انسان دیگر به خود و همنوعش احترام نمی گذارد

 

مرا ببخشید اگر انچه برای شما بسیار کم بوده برای من همه چیز است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

حدود یک سال پیش بود که خوندمش داستان یک شهر بی نامو نشون و همینطور شخصیت های بی نام

که اونا رو با اسمایی مثل اولین مردی که کور شد زن اولین مردی که کور شد

 

دکتر زن دکتر پیرمردی که چشم بند سیاه میزد دختری که عینک افتابی می زد اتومبیل دزد

 

نویسنده در متن داستان اشاره می کنه که اصلا نیازی به دونستن اسم نیست

 

"انقدر از این دنیا دور افتاده ایم که هر روز که بگذرد دیگر خود را نخواهیم شناخت حتی اسممان را به خاطر نخواهیم اورد

اسم به چه دردمان می خورد هیچ سگی سگ دیگر را با اسم نمی شناسد

سگ را از بویش می شناسند در اینجا ما هم نژاد دیگری از سگ ها هستیم همدیگر را با پارس کردن می شناسیم

 رنگ چشمو مو دیگر اهمیتی ندارد اصلا وجود ندارد"

"اسم شما چیست؟کور ها اسم لازم ندارند من صدایم هستم"ص80 و 81

 

اغازگر رمان از کتاب مواعظ هست که می گه:اگر نمی توانی ببینی   نگاه کن   اگر می توانی    نگاه کنی     تامل کن/

 

داستان  از مردی شروع می شه  که پشت چراغ قرمز به کوری مبتلا می شه کوری سفید نه سیاه

مردی به کمک اون می ره تا به مقصدش برسوندش  و بعد هم ماشینش رو می دزده

 

 و مبتلا می شه و  بعد همسر مردی که برای اولین بار کور شد و بعد

 

دکتری که مرد کور بهش مراجعه کرد زمانی که درباره ی علت این کوری داره

 مطالعه می کنه کور می شه و این ناتوانی و عقیم بودن علم رو نشون می ده

 

 همسر دکتر همه ی بیماران دکتر و در عرض مدت کوتاه

 این شهر بی نام توی سفیدی مطلق غرق می شه...

به جز یک نفر همسر دکتر

مردم قرنطینه می شن اما کوری مثل طاعون همه جا رو فرا می گیره

 

 مردم به هر جور مشکلی که فکرشو بکنی دچار می شن

 

 و رفتارشون از انسانیت به دور می شه

 

 یک دسته ارازل به جمع قرنطینه ها اضافه می شه

 

 غذا کمه و همیشه سرش دعوا می شه هر کس هرجایی که احتیاج پیدا می کنه

 

کارش رو انجام می ده  و همسر دکتر همه ی این  فجایع رو به چشم می بینه

 

 "زن دکتر از تخت پایین امد تا برود و روی پسر لوچ را بپوشاند یکراست به تختش بازنگشت

به انتهای راهرو نگاه کرد همان جایی که روزی از ان وارد شده بود ان جا ایستاده بود

 که دید شوهرش بلند شد و به سمت  دختر عینک تیره رفت دید که شوهرش ملافه را کنار زد

 و دختر بدون اعتراض او را پذیرفت میدید که چطور دو دهان به جستجو بودند تا اخر همدیگر را جستند...

روی ان تخت کم عرض دراز کشیده بودند و تصورش را هم نمی کردند که کسی انها را ببیند

 ناگهان دکتر نگران شد که ایا زنش خواب است یا مثل هر شب در پله ها می پلکد خواست از تخت بلند شود

 که صدایی گفت:بلند نشو دستی به سبکی پرنده روی سینه اش قرار گرفت خواست چیزی بگوید

شاید دوباره می خواست بگوید نمی داند چه بلایی به سرش امده

 صدا گفت اگر چیزی نگویی درکش برایم راحت تر است

دختر زد زیر گریه زیر لب گفت چه ادم های بدبختی هستیم

خودم خواستم خودم هم خواستم تقصیر تو نیست

 زن در گوش دختر نجوا کرد من می بینم. ..."

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دسته ی ارازل غذا ها رو جمع می کنن و در مقابل پول و وسایل می گیرن و بعد از تموم شدن اشیا زن ها رو می خوان

و مرد ها می گن "زنها نباید زیاد سخت بگیرن و گرنه همه از گرسنگی می میرن"

 

و وقتی زنی می پرسه اگر به جای زن مرد می خواستن چه می کردید گیر می افتن ولی به لفظ  نمی گن که می رفتن.

داستان پر از رفتار های منزجر کنندس که اخلاق حیوانی رو نشون می ده

 

 و کور دلی و حماقت انسان ها که با نابینا شدن شرافت خودشون و احترام خودشون رو از دست می دن

 

و لازم نیست که مردم کوری سفید بگیرن تا این اتفاق ها بیفته

هست با کوردلی مطلق  لازمه مثال بزنیم؟!

 

زن دکتر در جایی می گه"فکر می کنم ما کور شده باشیم فکر می کنم ما کور هستیم کور اما بینا:کورهایی که می توانند ببینند ولی نمی بینند

دنیا را بوی تعفن فرا می گیرد... همه جا را نکبت گرفته"

و در جایی دیگر می گه من ملکه کور ها نیستم نه فقط کسی هستم که برای دیدن این کابوس به این دنیا امده ام

مثل این می مونه که روزی از خواب بلند شی و دنیا رو همون طور که هست ببینی.

انسان هایی که هویت خودشون رو گم کردن فقط به دنبال نیاز های ابتدایی هستن

 و به هیچ کس رحم نمی کنن هدفی ندارن و واژه ی غذا

حس بویایی شونو تقویت می کنه

بعد  از اتش گرفتن قرنطینه مردم به بیرون میریزن و کسی نیست که

 

تهدیدشون کنه که بیرون نیان وگرنه کشته می شن 

 چون همه ی شهر مبتلا شده آب و برق قطعه و غذایی   توی فروشگاه ها نمونده

زن میره از انبار یک فروشگاه غذا می اره و همه به سمتش حمله ور می شن

 

به هر صورت نجات پیدا می کنه

 

او بار گناه جامعه ای رو به دوش می کشه با دیدن جسد زنی که در اثر تجاوز با جسمی کبود روی زمین افتاده

 

می گه این بدن منه بدن تمام زن های اینجاست و در جایی دیگر می گه :

"وقتی بازداشت بودیم... از تمام پله های تحقیر یکی یکی پایین می رفتیم

تا اینکه به حقارت و خفت محض  رسیدیم"

 

 زن دکتر به همراه سگی که خوی انسانی یافته وارد کلیسا می شن

  ناباور نقاب سفیدی بر چشمان مقدس می بیند مقدسانی که دیگر تاب دیدن عریانی دنیای نکبت زده را ندارند

 

ساراماگو می خواهد بگوید مردمی که چشم از معنویت بسته اند معنویت و مقدسات نیز از انها چشم می بندند  (به نقل از محمد ارزنده نیا)

 

همسر دکتر مثل مرشدی معنوی میان کورهاست

و انقدر فداکاری می کند که انها را اگاه سازد پیام او این است که

 "اگر نمی توانیم مثل انسان زندگی کنیم دست کم بکوشیم مثل حیوان زندگی نکنیم"

 

یک چیز خوبی هم که داستان داره اینه که در پی موعظه کردن نیست و

 

 هیچ جا نمی بینی که حرف از گناه کردن و عاقبت کاری

صحبت کنه  و حتی پشیمونی انسان ها رو نشون بده برای همه ی اینها نماد گذاشته و این تویی که باید تشخیص بدی

 

مثل زمانی که در اخر بحران بی آبی جدی شده و یک شب با بارش بارون کور ها از بی آبی نجات پیدا می کنن و تن به بارون می سپارن

 و خودشون رو از الودگی ها پاک می کنن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

این شستشو با باز شدن نطق اونها و حرفهای فلسفی زدن همراهه چند روز بعد اولین مرد کور بینا می شه

 

و همین طور بقیه  در پایان داستان با نگاه همسر دکتر به آسمان و سفید دیدن همه جا همراهه ترس کوری وجودشو فرا می گیره اما

وقتی به پایین نگاه می کنه شهر رو استوار بر جای خودش می بینه

 

پیشنهاد می کنم اول کتاب رو بخونید بعد فیلمش رو ببینید چون فیلم اصلا نتونسته حق مطلب رو ادا کنه

و حسی که باید به تماشاچی دست نمی ده

 

ساراماگو در باب این کتاب می گه:این کوری یک کوری واقعی نیست بلکه کوری خرد و منطقه

 ما مخلوقات اهل عقل و تفکریم اما عاقلانه رفتار نمی کنیم وگرنه

 در این دنیا این قدر شاهد بدبختی و گرسنگی نبودیم.

 

پ ن:از ۱۳ آبان یادگاری هایی مثل مداد نوکی همیشه یادم مونده بود

 ولی الان فقط چرخیدن باتوم  رو تن مردم سوختن چشم و شلیک هوایی و...

نوشته شده در 88/08/12ساعت 15:7 توسط no-one| |